"Ik voel me fantastisch. Ik dank de Heer dat hij me weer tot leven heeft gebracht." Dat zei een vermoeide en met een baard getooide Arjan Erkel van Artsen zonder Grenzen (AzG) zondagmiddag buiten de ambassade van Nederland in Moskou over zijn bevrijding na een bijna twintig maanden durende ontvoering. Het weerzien met zijn vader Dick, spoorslags naar Moskou gereisd, was emotioneel.

De nu 34-jarige Erkel leidde de Zwitserse AzG-missie in Dagestan, toen hij op maandagavond 12 augustus 2002 door onbekenden werd ontvoerd in de Russische Kaukasusrepubliek die aan het rumoerige Tsjetsjenie grenst. De Nederlander hield zich voornamelijk bezig met de opvang van Tsjetsjeense vluchtelingen.

Erkel bedankte zondagmiddag Artsen zonder Grenzen omdat die organisatie hem 'uit die nachtmerrie' heeft gehaald. Hij sprak ook zijn dank uit aan de Nederlandse ambassade in Rusland en aan de media, die steeds aandacht zijn blijven besteden aan zijn zaak. Verder bedankte hij de Russische organisatie 'Veteranen van de Buitenlandse Inlichtingendienst', die een belangrijke rol heeft gespeeld bij het opsporen van Erkel.

Over de omstandigheden die hebben geleid tot Erkels bevrijding, bestaat nog veel onduidelijkheid. Lokale autoriteiten hebben gezegd dat Erkel rond 03.00uur 's nachts (lokale tijd) is bevrijd tijdens een gezamenlijke actie van de federale veiligheidsdienst FSB en het Dagestaanse ministerie van Binnenlandse Zaken.

Valentin Velichko, de voorzitter van de 'Veteranen van de Buitenlandse Inlichtingendienst', heeft gezegd dat er geen losgeld voor Erkel is betaald. Tijdens de gijzeling zou Erkel hebben vastgezeten op vijf tot zes verschillende locaties. Eerst werd Erkel vastgehouden in een kamer, later in kelders. Hij zou redelijk zijn behandeld door zijn ontvoerders.

Minister Bot van Buitenlandse Zaken heeft gezegd dat hij onderhandelaars op vrijdag toestemming heeft gegeven om de acties te ondernemen die geleid hebben tot de vrijlating van Arjan Erkel. Bot wilde niet zeggen of Erkel is bevrijd of is vrijgekomen na betaling van losgeld. Bot en Velichko gaven allebei aan dat andere gegijzelden in Dagestan in ernstig gevaar zouden kunnen raken als ze meer zouden vertellen over de toedracht van de bevrijdingsoperatie voor Erkel.

De minister van Buitenlandse Zaken zei precies te weten wie er achter de gijzeling zit. Bot bedankte de Russische en andere regeringen en internationale organisaties voor hun medewerking. De minister zei niet erg gecharmeerd te zijn van de manier waarop AzG zich de laatste maanden met de zaak heeft bemoeid. De 'luidruchtige diplomatie' zou volgens Bot niet hebben gewerkt. Artsen zonder Grenzen pareerde de kritiek bij monde van operationeel directeur M. Hofman: "Als werkgever van Arjan moesten wij een strategie kiezen. Je kunt achteraf pas bepalen of dat de juiste is geweest".

De opluchting over de bevrijding op eerste paasdag was niet alleen groot bij Erkel zelf. Zijn naaste familie, Artsen zonder Grenzen, koningin Beatrix en premier Balkenende reageerden zeer verheugd op de ontwikkelingen in Rusland.

De inwoners van Westdorpe maken hun Zeeuws-Vlaamse dorp klaar voor een groots onthaal. De Graaf Jansdijk, waar de ouders van Erkel wonen, is versierd met vlaggenlinten. Op veel plaatsen in het dorp zijn vlaggen uitgehangen en er hangen diverse spandoeken.

De familie van Erkel gaat ervan uit dat Arjan zondagavond, na te zijn geland op Rotterdam Airport, eerst naar het ziekenhuis voor controle gaat. Volgens Edgar Erkel, een van de broers van Arjan, is het ontvoeringsslachtoffer bij aankomst in Rotterdam tweeënhalve dag onderweg geweest.

Erkel zal de nacht hoogstwaarschijnlijk doorbrengen in het ziekenhuis of in een hotel. Maandagmiddag staat er een ontvangst op het programma in Westdorpe (gemeente Terneuzen).

De moeder van Arjan Erkel ging zondagavond met een familielid per auto op weg naar Rotterdam, gewapend met een fles champagne. Ondertussen waren de scouting en de brandweer van Westdorpe al druk bezig met voorbereidingen voor de komst van hun bevrijde plaatsgenoot. De brandweer reed als een soort stadsomroeper met de sirene aan door de straten om de bevolking in te lichten welke activiteiten er maandag op het programma staan.

In 1999 kreeg Artsen Zonder Grenzen de Nobelprijs voor de Vrede.

http://www.artsenzondergrenzen.nl
http://www.msf.org